Eerste luchtpost op het Europese continent

Henri Crombez (1893 – 1960) was een Belgische luchtvaartpionier.

Tijdens de Wereldtentoonstelling van 1913 kende Gent een luchtvaartprimeur: de eerste luchtpost op het Europese continent. Die werd verzorgd door de 19-jarige Henri Crombez, op initiatief van de Aéro-Club de Flandres en in samenwerking met de Regie der posterijen.

Met zijn Deperdussin-eendekker vloog Crombez gedurende vier maanden heen en weer tussen het vliegveld van Sint-Denijs-Westrem en verschillende Belgische steden (van 1 mei tot 25 augustus 1913). Voor die gelegenheid werden duizend briefkaarten gedrukt met het opschrift ‘Poste Aérienne – Flying Post’.

Piloot Henri Crombez was er al in 1911 in geslaagd een dubbele vlucht over het kanaal uit te voeren.

Tijdens WO I voerde hij als vrijwillig oorlogspiloot een van de eerste verkenningsvluchten uit boven de Duitse grens. Nadien werd hij de persoonlijke piloot van koning Albert I.

 

Andere belangrijke bijzonderheden worden vermeld in ‘La Flandre Libérale’ van 6 mei 1913:

Sinds 1 mei heeft de vliegenier Crombez alle dagen kunnen vliegen en behalve op vrijdag heeft de luchtpost dagelijks dienst gedaan. Zoals onze lezers reeds weten, heeft Crombez op de eerste dag de vlucht naar Brussel heen en terug afgelegd in 52 minuten. Ondanks het onweer heeft hij de vlucht Brussel en terug in 51 minuten afgelegd.
Gisteren is hij naar Oudenaarde gevlogen waar een grote menigte de landing bijwoonde. Het terrein waarop hij landde was zo oneffen, dat hij uit het vliegtuig moest springen en zijn toestel diende tegen te houden om te beletten dat het in een gracht te belanden. Na zijn koerier afgeleverd te hebben heeft hij zijn vlucht hervat en heeft de Tentoonstelling en de Stad overvlogen op een hoogte van 800 m., alvorens een halfuur na zijn vertrek, op het plein van Sint-Denijs te landen.

Het verhaal van Déperdussin is een verhaal van succes, met een tragisch einde.

De Société pour les Appareils Déperdussin begon in 1910, maar was in 1913 al weer afgelopen met de arrestatie van Armand Déperdussin wegens fraude, waarna zijn fabriek werd overgenomen door Louis Blériot,  die echter de ontwerper Louis Béchereau in dienst hield. Op de foto een type B met een zevencylinder 50PK Gnome-stermotor.
De spanwijdte van de vleugels was 8m.80, de lengte van het toestel 7m.60. De romp was gebouwd van essen- en sparrenhout bekleed met geolied katoen.
De snelheid was iets boven de 100 km/u.

 

2013  bpost vierde de 100ste verjaardag van de eerste luchtpostvlucht op het Europese continent met twee gegraveerde postzegels aan de hand van Guillaume Broux.

Chronologisch overzicht der vluchten aan de  hand van verstuurde postkaarten

 Mei 1913.

Donderdag 1 mei        Gent-Brussel (Berchem) en Brussel-Gent

Vrijdag 2 mei               Gent-Brussel en Brussel-Gent

Zaterdag 3 mei              Gent-Brussel en terug

Zondag 4 mei               Gent-Oudenaarde en Oudenaarde-Gent: beschadigd toestel

Vrijdag 9 mei               Gent-Aalter

Zaterdag 10 mei            Gent-Brugge.

Maandag 12 mei        Gent-Aalter

Dinsdag 13 mei          Gent-Blankenberge en terug

Zaterdag 17 mei         Speciale vlucht Gent-Brasschaat door lt. Sarteel

Woensdag 21 mei      Gent-Aalter

Zaterdag 24 mei         Gent-Brugge

Zondag 25 mei           Gent-Mons(Casteau) en terug

Donderdag 29 mei     Gent-Oostende en terug

Vrijdag 30 mei                 Gent-Aalter en Gent-Oostende 

Juni 1913

Maandag 2 juni           Gent-Blankenberge en terug

Donderdag 12 juni      Gent-Blankenberge en terug  

Zaterdag 14 juni          Gent-Aalter

Zondag 15 juni            Gent-Blankenberge en terug

Maandag 17 juni         Gent-Blankenberge en terug

Donderdag 19 juni      Gent-Taintignies

Zaterdag 21 juni          Gent-Zelzate en terug

Zondag 22 juni            Gent-Aalst (Spruithoek)

Maandag 23 juni         Gent-Menen en terug   

Dinsdag 24 juni

Donderdag 26 juni      Gent-Menen-Kortrijk en terug

Maandag 30 juni           Gent-Aerseele

Juli 1913

Vrijdag 4 juli                Gent-Blankenberge en terug

Zaterdag 5 juli               Gent-Aalter

Zondag 6 juli                 Gent-Brussel (Sint-Agatha-Berchem) en terug

Maandag 8 juli              Gent-Blankenberge en terug

Dinsdag 9 juli                Blankenberge-Gent

Zondag 13 juli               Gent-Zelzate en terug

Dinsdag 15 juli              Gent-Brugge

Woensdag 16 juli          Gent-Blankenberge en terug

Donderdag 17 juli         Gent-Blankenberge en terug

Maandag 21 juli            Gent-Blankenberge en terug

Woensdag 23 juli          Gent-Oostende-Blankenberge en terug

Maandag 29 juli            Gent-Blankenberge en terug

Donderdag 31 juli         Gent-Blankenberge, Oostende-Gent, Gent-Brussel

Augustus 1913

Zondag 3 aug.               Gent-Knokke, Knokke-Nieuwpoort

Maandag 4 aug.            Nieuwpoort-Knokke ( Le Zoute), Blankenberge

Dinsdag 5 aug.               Nieuwpoort-Oostende- Blankenberge-Gent

Woensdag 6 aug.         

Donderdag 7 aug.         Oostende-Blankenberge ( Le Zoute)

Vrijdag 8 aug.                Gent-Aalter

Zondag 10 aug.             Gent-Aalter

Zondag 17 aug.             Gent-Oostende-Blankenberge en terug

Donderdag 21 aug.       Gent-Blankenberge en terug

Zondag 24 aug.             Gent-Blankenberge

Maandag 25 aug.          Gent-Oudenaarde (Petegem)

Volgens Crombez zelf werd dagelijks gevlogen en meestal post meegenomen. Deze luchtpost had nogal wat succes: verschillende kaarten werden vanuit hun bestemming verder doorgestuurd naar Nederland, Frankrijk en Spanje. Een kaart van de vlucht Zelzate op 21 juni werd zelfs doorverstuurd naar Zamosc, nu Polen, toen nog Rusland, waar ze op 12 juni ( andere kalendertelling) aankwam!

Of Crombez ook op iedere bestemming daadwerkelijk landde, of in overvlucht enkel een postzak dropte, is niet uit te maken.