Fillipijns dorp

De Igorrote-stam reisde de wereld rond voor show en maakte deze twee mannen rijk

 
Truman Hunt en Richard Schneidewind zaten vast in een hevige competitie, maar tegen het einde bleven de stamleden arm, hongerig en verlangend naar huis. Een groep stamleden danste met schokkerige bewegingen als een man, op blote voeten en met alleen een g-string aan, een hond aan een touw meeslepend. De straathond snauwde en snauwde.
Vervolgens sneed de man met een behendige slag de keel van het dier door voordat hij zijn levenloze lichaam in stukken hakte en het in een pot gooide.
Dit was het Igorrote-dorp op Coney Island en in 1905 was er het gesprek van Amerika.

De Igorrotes, of Bontoc Igorrotes om hun volledige stamnaam te gebruiken, kwamen uit een afgelegen gebied in het uiterste noorden van de Filippijnen, Bontoc genaamd. Truman Hunt, een opportunistische voormalige arts die showman werd, kwam op het idee om 50 Igorrotes naar Amerika te vervoeren en ze tentoon te stellen in een nep-stammendorp op Coney Island.

Hunt was een Spaans-Amerikaanse oorlogsveteraan en voormalig luitenant-gouverneur van Bontoc, waar hij een vertrouwde vriend van de Igorrotes was geworden. De Verenigde Staten namen de Filipijnen vanuit Spanje over als onderdeel van de voorwaarden van het Verdrag van Parijs van 1898 dat een einde maakte aan de oorlog tussen de twee naties. De VS ontvingen ook het rentmeesterschap van Puerto Rico en Guam en gaven hun aan Cuba af. In de daaropvolgende jaren vochten Filipijnse nationalisten die niet geïnteresseerd waren in het onderwerp van weer een nieuwe koloniale macht, een langdurige driejarige oorlog met de Verenigde Staten, die leidde tot de dood van 4.200 Amerikanen en slachtoffers aan de Filipijnse kant die in de honderden telde. van duizenden, inclusief strijders en burgers.

De aanname van Amerikaanse controle over het overzeese gebied leidde tot diepgaand zelfonderzoek. Was het juist dat Amerika een overzees rijk verwierf?
Wanneer, of nooit, zouden de Filippino’s bereid zijn de verantwoordelijkheid over zichzelf te nemen op zich te nemen?
Geconfronteerd met groeiende publieke oppositie thuis, lanceerden de VS een pacificatieproces onder leiding van toekomstige president William Howard Taft, dat zorgde voor Filipijns zelfbestuur en uiteindelijke onafhankelijkheid.

Begin 1905 reisde Truman Hunt naar Bontoc en deed de Bontoc Igorrotes een gedurfd aanbod: als ze ermee instemden hun familie en vrienden een jaar achter te laten en met hem naar de Verenigde Staten te reizen om een ​​show te geven van hun inheemse gebruiken, hij zou hen dan elk $ 15 per maand aan loon betalen.
Op Coney Island voerden de Igorrotes een vervormde versie van hun stamrituelen uit. Ze zongen en dansten, ze hielden schijnhuwelijken en hondenfeesten met straathonden die uit het pond waren gehaald.
Ze werden bezocht door miljoenen gewone Amerikanen, samen met antropologen, linguïsten, beroemde zangers en acteurs, en zelfs Alice Roosevelt, de dochter van president Theodore Roosevelt. De stamleden, vrouwen en kinderen inspireerden gedichten, cartoons uit kranten, reclameslogans en legpuzzels en er werd over geschreven in de New York Times , de Washington Post en door de Associated Press.
Het duurde niet lang of de Igorrotes hadden Hunt een fortuin opgeleverd.
Maar hij gaf net zo snel geld uit als de Igorrotes het verdienden. Hij wilde zijn lucratieve vak met niemand delen. Maar, op de hielen gezeten, arriveerde een andere groep Igorrotes in Amerika. Ze waren op reis met Richard Schneidewind, een andere Spaans-Amerikaanse oorlogsveteraan en een voormalige sigarenverkoper.
De twee mannen konden niet anders dan elkaars grootste concurenten zijn geweest. Hunt was een charmante risiconemer en ging de stammensen als een handelswaar beschouwen. Schneidewind, die getrouwd was met een Filippijnse vrouw die stierf tijdens de geboorte van hun eerste zoon, behandelde ‘zijn’ stamleden als familie. Hij nodigde hen bij hem thuis uit om zijn zoon te ontmoeten en met hen te dineren.
Schneidewind nam zijn Igorrote-tentoonstellingsgroep mee naar de Lewis en Clark Centennial tentoonstelling in 1905 in Portland, Oregon, en vervolgens naar Chutes Park in Los Angeles, waar ze een grote hit waren.
Hunt was woedend. Hij verdeelde zijn stamleden in verschillende groepen om zijn winst te maximaliseren. De groepen van Hunt reisden door het land en maakten ientallen stops, variërend van een paar dagen tot enkele weken. De rivaliteit tussen Hunt en Schneidewind was intens. In mei 1906 kwamen Hunt en Schneidewind terecht in concurrerende parken in Chicago. Daar hebben de twee showmannen er alles aan gedaan om elkaars exposities te ondermijnen.

4 september 1906
Beroofde igoroten

Hunt verwenste de reputatie van Schneidewind aan zijn vrienden in de krant. Schneidewind en zijn zakenpartner, Edmund Felder, schreven het hoofd van het Bureau of Insular Affairs, de Amerikaanse overheidsinstantie binnen dat ministerie van oorlog die belast is met het beheer van de nieuw verworven gebieden van het land. In hun brief stond dat het dorp dat door Hunt en zijn medewerkers in het Sans Souci Park in Chicago werd beheerd, in een verschrikkelijke toestand verkeerde. De 18 mannen en vrouwen in Hunts groep, schreven ze, zaten in drie modderige tenten met A-frame gepropt in een modderig stuk land onder de achtbaan. Hun beschrijving, hoewel aantoonbaar meer ingegeven door zakelijke rivaliteit dan door bezorgdheid voor hun medemensen, was correct.
Een lid van het publiek – mogelijk voorgedragen door Schneidewind en Felder – schreef aan het Bureau en klaagde dat de Bontoc Igorrotes in ellende leefden. Er waren meer geruchten dat Hunt het loon van de stam had gestolen en dat twee mannen van de groep onderweg waren omgekomen en dat de showman hun lichamen niet had laten begraven.
Zowel Hunt als Schneidewind hadden hun Igorrote-groepen met toestemming van de Amerikaanse regering naar Amerika gebracht, een entiteit met een duidelijke stimulans om de bevolking van de Filippijnen als primitief af te schilderen. Hoe zou zo’n samenleving zichzelf kunnen regeren als ze gevuld was met burgers die zo ‘achterstevoren’ zijn als de Igorrotes? Als het waar was dat Hunt de Igorrotes mishandelde, zou de regering het zich nauwelijks kunnen veroorloven zich te laten meeslepen door een groot schandaal dat de publieke opinie nog verder zou kunnen keren tegen een permanente aanwezigheid in de Filippijnen.
Gealarmeerd riepen de chef van het Bureau van Insulaire Zaken, Clarence Edwards, en zijn laatsvervanger, Frank McIntyre, een van hun agenten, Frederick Barker, in en vroegen hem de claims te onderzoeken.
Toen Hunt een tip kreeg dat het Bureau een man stuurde om zijn Igorrote-onderneming te onderzoeken, vluchtte hij de stad uit. Hij sloeg op de vlucht en nam een ​​aantal stamleden mee.
Een klopjacht volgde toen detectives van Pinkerton, de regeringsagent, schuldeisers en een vrouw die Hunt van bigamy beschuldigde, de showman achtervolgden in heel Amerika en Canada. Hunt bewees dat hij een gladde tegenstander was. Uiteindelijk werd hij in oktober 1906 gearresteerd op basis van meerdere beschuldigingen van diefstal van de Igorrotes en voor 18 maanden veroordeeld in het werkhuis na een sensationeel proces in Memphis

Met zijn rivaal uit de weg, kwam Schneidewind naar voren als de toonaangevende showman in het Igorrote-tentoonstellingsvak. In de winter van 1906 keerde Schneidewind terug naar de Filippijnen om een ​​andere Igorrote-groep op te halen en begon aan een tweede reis door Amerika. Een derde Amerikaanse tournee volgde in 1908.

Begin 1911 recruteerde Schneidewind een nieuwe groep in de Filipijnen, maar het verzet in Bontoc was groot, zowel bij de gemeenschap zelf, bij de Anglicaanse
missionarissen als bij lokale bestuurders, die zich meer en meer keerden tegen het voortdurend opvoeren van de autochtonen.
Ook de invloedrijke Anglicaanse bisschop Brent sloot zich aan bij dit protest, dat echter niet werd gesteund door de gouverneur-generaal William Cameron Forbes. De jeugdige Bontocs wilden wel vertrekken; ze slaagden er in weg te lopen en met Schneidewind en zijn gezin – echtgenote Selma en twee kleine
kinderen – in te schepen in de havenstad Candon, aan de westkust van Luzon, richting Marseille. Na Parijs (‘Magic City’, Pont de l’Alma, 1911) – en Londen (Earl’s Court, 1912), Amsterdam en Brussel belandde de ‘Schneidewind exhibition group’ bestaande uit zesendertig mannen, zestien vrouwen en twee kinderen op 20 april 1913 in België en tien dagen later in de Wereldtentoonstelling van Gent.

Indianenkamp in Oud-Vlaanderen

De Filipijnen hadden een plaats gekregen op het Plein der Aantrekkelijkheden. Dit plein was enkel te bereiken via één ingang in de Schipperskaai. Hierdoor zaten de Filipijnen toch in zekere zin afgeschermd van de rest van Oud-Vlaendren.

Plan met foto , geel ingang en gele rechthoek bovenaan tonen de palen van hun dorp

De keuze om het Filipijns dorp in Oud-Vlaendren te plaatsen hebben verschillende theorieën, Het park der Aantrekkelijkheden , huidige Citadelpark, was reeds door de Franse kolonies ingenomen, en deze wenste geen concurrentie , een andere theorie die de ronde deed, was dat de Filipijnen in de vorige eeuwen ook gekoloniseerd was door een van de graven van Vlaanderen. De reden van hun aanwezigheid was de stijgende interesse op de wereldtentoonstellingen voor exotische of koloniale volkeren. De interesse van de westerse mens was echter volstrekt oppervlakkig en richtte zich enkel op sensatie en spektakel. Zo was er allermist spraken van onderling contact of uitwisseling tussen de verschillende culturen.
Een andere, minder fraaie reden, was dat men dergelijke dorpen ging gebruiken als een middel om het eigen nationaal prestige te benadrukken. Hiermee wilde men onder andere de ongelijkheid tussen de verschillende etnische groepen accentueren om zo de verafschuwde “rasvermenging” in de koloniën af te remmen.

Schneidewind liet verwachtingsvol zijn oog vallen op de Wereldexpo in Gent, maar daar liep het mis. Het zou het einde betekenen van zijn Europese tournee.
Tijdens de overtocht naar Gent sterft de Filipino Bemafshek. Bij hun aankomst was de expo al aan de gang en Schneidewind moest op zoek gaan naar een vrij plaatsje in het Citadelpark, waar alle attracties verzameld waren. Daar bevond zich echter het Senegalees Dorp en uit vrees voor concurrentie verzette de Franse impresario zich tegen de komst van de Filipijnen in zijn nabijheid. De Amerikaan moest genoegen nemen met een uithoek van het verderop apart georganiseerde ‘Oud-Vlaanderen’, dat bestond uit een groepering reconstructies van Vlaamse historische gebouwen, ongetwijfeld ter beschikking gesteld voor een fiks standgeld. Daar moesten de Igoroten op een grasveld zelf hun hutten bouwen, waar men ze vervolgens aan het werk kon zien in hun ‘huishoudelijke bezigheden en nijverheden, namelijk een zeer primitieve manier van weven, de houtgravuur met vuur, beeldhouwwerken, mandenmakers, plettering van rijst, vuur maken door de wrijving van twee bamboetakken, enz…’ Ze voerden ook oorlogs- en andere dansen uit, deden loopwedstrijden, speerwerpen en mastklimmen.

De dood van Timicheg

De kleine gemeenschap kende tijdens de expo een geboorte op 30 april – het meisje Bida werd Flandria genoemd, dat op 18 mei reeds zou overlijden – en een tweede overlijden, waarover de lokale krant op 20 augustus berichtte: ‘Het Filipijns Dorp dat zich in Oud-Vlaenderen verheft, is in rouw. Timicheg, één van de inwoners, is naar de Velden van de Grote Jager vertrokken. Hij was pas 28 jaren oud. Hij verkwijnde langzaam in ons weinig gastvrij klimaat, ver van zijn land waar de brandende zon alles zo heerlijk maakt. Hij voelde heimwee, werd moedeloos, vatte koude en stierf. De bewoners van het dorp omringden hem en woonden het vertrek bij van zijn geest. Dit overlijden gaf aanleiding tot een ganse reeks rouwbetuigingen vanwege de kannibalen. Zij riepen en tierden om de boze geesten af te schrikken die Timicheg op de eeuwige jacht zouden kunnen vergezellen en lieten bij een pachter in de omtrek een varken kopen dat ze keelden en rauw oppeuzelden.

Overlijdensakte Timicheg

Het Algemeen Bestuur werd van het sterfgeval in kennis gebracht en deed het lijk naar het gasthuis brengen. De overledene ging met de vooruitgang mee: vooraleer te sterven drukte hij de wens uit met zijn klederen – een paar lappen en een gordel – begraven te worden. Heden woensdag om 1 uur 30 werd Timicheg begraven op het gemeentekerkhof van de Brugse poort.’

Overlijdens akte Bida, bekend als Flandria

Brief aan president Wilson

Van de ticketverkoop is niets bekend, maar de inkomsten moeten een tegenvaller zijn geweest. Anders dan de Franssprekende, elegante en vriendelijke zwarten uit Senegal, vielen de vervaarlijk ogende, vrijwel naakte Igoroten niet echt in de smaak van het burgerlijk publiek en schrikten ze zelfs vele bezoekers af. Het kan de verklaring zijn waarom er geen enkele foto of afbeelding van werd teruggevonden. Toen enkelen van hen na afloop van de expo bedelend rondzwierven in de stad, ging het gerucht dat Schneidewind zijn groep in de steek had gelaten. Ze werden door de legerleiding opgevangen. Lokale krantenberichten over hun lot bereikten de Amerikaanse pers.  Schneidewind en zijn medewerkers waren niet bekend met de Europese entertainmentindustrie, en in 1913, na twee jaar onderweg, kwamen ze in grote financiële  moeilijkheden. Wat er daarna gebeurde, deed alarmerend denken aan de tour van Truman Hunt. Volgens berichten in de Amerikaanse krant werd in de winter van 1913 een groep uitgehongerde Igorrotes gevonden die door de straten van Gent, België dwaalde.  Schneidewind vertelde de Igorrotes dat als ze bleven en voor hem bleven werken tot de San Francisco Expositie van 1915, ze een mooi loon zouden verdienen, waardoor ze rijk naar huis konden terugkeren. Ondanks de ontberingen die ze hadden doorstaan, wilde ongeveer de helft van de groep in Europa blijven, een teken dat de problemen van Schneidewind misschien meer te wijten waren aan incompetentie dan aan wreedheid of een gebrek aan medeleven met de Filippino’s. Twee tolken, Ellis Tongai en James Amok, keerden zich nu ook tegen hem. In een lange brief aan president Woodrow Wilson, aangesproken als ‘Our Father’, klaagden ze erover niet te zijn betaald en vroegen ze hulp om terug te keren, iets wat hen werd belet, stelden ze. Voorts beweerden ze dat er al negen mensen waren gestorven onder wie vijf kinderen. Van die laatste feiten zijn echter maar 2 overlijdens terug te vinden. De brief eindigde met ‘Your obedient servants, the natives of Bontoc Province – Interpreters of the troop’. Hierop gelastte de Amerikaanse regering de consul in Gent deze zaak te onderzoeken. Toen bleek dat er binnen de groep onenigheid was: een deel wou verder rondtrekken, in Europa of Amerika, anderen wilden na twee jaar snel weer naar huis. Maar uit vrees voor een ander schandaal wilde de Amerikaanse regering Schneidewind niet nog een kans geven en besloot ze in te grijpen. In december 1913 begeleidde de Amerikaanse consul in Gent de stamleden naar Marseille om een ​​boot terug te nemen naar Manilla.

Vluchten in een danstent

In afwachting van een oplossing kreeg het gezelschap tijdens de gure winterdagen een onderkomen in een oude danstent in Merelbeke, dicht bij Gent. Op 5 december 1913 maakte de impresario persoonlijk zijn opwachting in het bureau van de Gazette van Gent, om zich te verdedigen tegen de aantijgingen. Hij zei dat hij nog steeds voor de Igoroten zorgde en dat ze zich met opzet ellendig voordeden om medelijden te wekken. ‘Allen zijn thans warm gekleed en dragen schoenen’, verzekerde hij. Belangstellenden, lees milde schenkers, mochten zich wenden tot de heer Oscar Eggermont, Bergstraat in Merelbeke, waar hij ook zelf verbleef. ‘Schijnen de Filipijnen arm, in alle geval hebben zij geen zo ontstichtende tonelen uitgelokt als zekere andere buitenlanders,’ voegde hij er trots aan toe: Volgens een andere krant bedoelde hij daarmee ontegensprekelijk ‘het schandelijk gedrag van enige der Senegalezen die het met Gentse meisjes hadden aangelegd.’ Steeds volgens de Amerikaan hadden de Filipijnen ‘reeds 10.000 frank naar huis kunnen zenden. In de tentoonstelling wonnen zij nog 8.000 frank voor hun arbeid. De volgende week zullen er vijfentwintig naar hun vaderland teruggezonden worden, wat nagenoeg 8.000 frank zal kosten en zevenentwintig blijven nog te Merelbeke, in afwachting dat zij naar de tentoonstelling in Lyon vertrekken’. Daar kwam echter niets van terecht.

Deze rampzalige onderneming heeft weinig bijgedragen aan het imago van de Igorrote-showhandel. De Filippijnse Vergadering kwam in actie en nam in 1914 wetgeving aan die de tentoonstelling van groepen Filippijnse volksstammen in het buitenland verbood. Als maatstaf voor de ernst waarmee de Filippijnse
wetgevers het onderwerp beschouwden, werd het verbod opgenomen als een wijziging van een nieuwe antislavernijwet.

Schneidewind verliet, net als Truman voor hem, de Igorrote-showhandel. Sinds 1905 waren de Igorrotes gedurende een volledig decennium de grootste show in de stad geweest, die het Amerikaanse publiek opwindend en schandalig maakte en de nationale kranten vulde. Maar in de tussenliggende periode verdwenen ze uit het publieke bewustzijn.  Een van de weinige nog bestaande openbare erkenningen van de Igorrote-show is in Gent, waar een initiatief ter herdenking van de Wereldtentoonstelling van 1913 leidde tot de naamgeving van straten en tunnels na opmerkelijke deelnemers aan deze historische gebeurtenis, waaronder Timicheg, een van de negen Igorrotes die stierf tijdens de Europese tournee van Schneidewind. De Filippijnse ambassadeur in België  merkte destijds op  dat het “prijzenswaardig was dat de Stad Gent er niet alleen voor heeft gekozen om de verworvenheden met betrekking tot de expo van 1913 te vieren, maar dit ook in evenwicht heeft  kunnen brengen door degenen te herdenken die moeilijkheden ondervonden om hieraan deel te nemen evenement”.

Uiteindelijk keerden alle Bontocs op instructie van de VS-consul in december 1913 via Marseille terug naar Manilla. Eén van hen weigerde dat; hij ging er in Gent vandoor en sprong op een trein naar Brussel. De consul onderzocht de hele zaak, maar Richard Schneidewind werd niet vervolgd. In 1914 vaardigde de VS-regering in de Filipijnen een verbod uit om nog langer inlanders als mensenzoo op te voeren. Schneidewind bracht het jaar daarop nog een keertje autochtonen uit Samoa naar de Wereldtentoonstelling in San Francisco.

extra info:

Igoroten?

Igorot is de gemeenschappelijke naam voor aantal inheemse bevolkingsgroepen in het noorden van de Filipijnen. De naam Igolote, Igolot of Igorotte werd door de Spanjaarden gebruikt, wanneer ze het hadden over de inheemse bevolking van de Cordillera Central,dit is een grote bergketen in het centrale deel van het noorden van het grootste Filipijnse eiland Luzon. Tegenwoordig gebruikt men het verbasterde woord Igorot nog steeds als werden de hoofden afgehakt van de vijand en in manden mee terug genomen naar Bontoc als trofee, het gaat hier dus om head hunting.
In 1908 begonnen de Amerikanen een kerk (anglicaans) school, clinic, gevangenis en een overheids gebouw te bouwen. Tribal wars werden in het begin vanverzamelnaam, voor de bevolking van deze bergketen. De meeste igoroten wonen in Mountain Province, met als hoofdstad Bontoc.
De bewoners zijn van Maleise afkomst, zoals het overgrote deel van de Filipijnse bevolking, die door de bezetting van de Spanjaarden in Maleisië hun land ontvlucht hadden.

Koppensnellers, legende of waarheid?

Head hunting werd er bedreven, na een clash de 20ste eeuw steeds minder en er werden vredesovereenkomsten getekend tussen de verschillende groepen.
Zij gaven de mensen kleding en probeerde hen er van te overtuigen dat doden in strijd was met de kerk.
In plaats daar van organiseerde men spelen zoals touw trekken , worstelen etc.
Men kreeg onderwijs en de eerste afgesudeerde Igorot liet niet lang op zich wachten.
De Amerikanen bouwde ook een weg tussen Ilicos sur en Mountain Province zodat het contact met de buiten wereld groter werd, de meeste gebouwen die de Amerikane hebben gebouwd van hout zijn nog in takt.
Later in 1913 kwamen hier ook Belgische missionarissen, die hebben een school (katholiek) en een museum gebouwd, dit museum is herbouwd maar bestaat nog steeds.
De tribal rituelen zijn nog steeds dagelijkse kost met name tijdens bruiloften en Begravenissen.

Bronnen

Richard Schneidewind papers : Bentley Historical Library
Vargas Museum Filipijnen
Oud Vlaanderen en het Moderne Dorp: tegenpolen
G-Geschiedenis exotische freakshows
Dhr Degeest onafhankelijk reseracher
Dhr Debijl inwoner van Bontoc